Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu: Mặt hàng nào phải kiểm?

Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu là bước nhiều người lo khi mới nhập chính ngạch từ Trung Quốc. Chủ yếu là vì chưa biết lô hàng có thuộc diện phải kiểm không. Kết quả kiểm tra chưa đủ, hàng chờ ở cửa khẩu, phát sinh phí lưu kho và lỡ kế hoạch bán hàng.

Võ Minh Thiên tổng hợp các thông tin, các loại kiểm tra chuyên ngành, điểm mới năm 2026 và cách chuẩn bị hồ sơ trước khi đặt hàng.

Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu là gì?

Kiểm tra chuyên ngành do cơ quan quản lý của từng bộ, ngành thực hiện.

Kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu là một phần của kiểm tra chuyên ngành. Kiểm tra chuyên ngành là hoạt động do cơ quan quản lý của từng bộ, ngành thực hiện để xác định hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch, hiệu suất năng lượng, đo lường hay không.

Với hàng nhập khẩu, kết quả kiểm tra thường là một phần của hồ sơ hải quan. Tùy nhóm hàng, doanh nghiệp phải có kết quả ngay khi làm thủ tục, hoặc được đưa hàng về địa điểm bảo quản để chờ kết quả rồi mới thông quan.

Các loại kiểm tra chuyên ngành thường gặp khi nhập hàng

Bộ Khoa học và Công nghệ phụ trách đồ chơi, thiết bị điện, điện tử, thiết bị vô tuyến. An toàn thực phẩm do Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia nhau quản lý theo nhóm sản phẩm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng phụ trách kiểm dịch.

Quy định mới về kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu từ năm 2026

Từ ngày 01/7/2026, hàng nhập khẩu được quản lý theo ba mức rủi ro.

Luật số 78/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Chính phủ ban hành Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 hướng dẫn luật này.

Theo quy định mới, hàng hóa được chia thành ba mức rủi ro là thấp, trung bình và cao. Cách chia nhóm 1, nhóm 2 trước đây được thay bằng danh mục hàng rủi ro trung bình, cao do từng bộ ban hành kèm mã HS, áp dụng từ ngày 01/7/2026. Cùng ngày này, Nghị định 132/2008/NĐ-CP, Nghị định 74/2018/NĐ-CP, Nghị định 13/2022/NĐ-CP và Điều 4 Nghị định 154/2018/NĐ-CP hết hiệu lực. Các hướng dẫn cũ về hàng nhóm 2 cần được đối chiếu lại.

Điều 82 Nghị định 37/2026/NĐ-CP nêu cách xử lý hàng nhập khẩu theo từng mức.

• Hàng rủi ro cao phải đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng và chỉ được thông quan khi có thông báo đáp ứng yêu cầu.
• Hàng rủi ro trung bình không phải kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu nhưng phải công bố hợp quy.
• Hàng rủi ro thấp không thuộc diện kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu.
• Hàng đã có giấy phép hoặc biện pháp quản lý riêng theo luật chuyên ngành thì làm theo luật đó.

Hàng nhập khẩu nào phải kiểm tra chất lượng?

Đồ chơi trẻ em là nhóm hàng phải kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu.

Các nhóm hay gặp như sau, bạn vẫn cần tra lại theo mã HS từng sản phẩm.

• Đồ chơi trẻ em: Theo Thông tư 36/2026/TT-BKHCN, đồ chơi trẻ em thuộc danh mục rủi ro cao về an toàn. Xem thêm bài thủ tục nhập khẩu đồ chơi trẻ em.
• Thiết bị điện, điện tử: Một số thiết bị dùng điện 1 pha đến 250 V, dây cáp điện hạ áp và thiết bị phát sóng vô tuyến thuộc diện rủi ro cao. Một số thiết bị khác và đèn LED ở mức trung bình.
• Mũ bảo hiểm xe máy, thép không gỉ: Đây là ví dụ hàng rủi ro trung bình, cần công bố hợp quy.
• Thực phẩm, bao bì tiếp xúc thực phẩm: Kiểm tra an toàn thực phẩm hiện vẫn theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang tạm ngưng hiệu lực theo Nghị quyết 15/2026/NQ-CP.
• Mỹ phẩm: Có quy định riêng của ngành y tế, thường phải công bố sản phẩm trước khi bán.

Hàng không có trong danh mục nào vẫn phải ghi nhãn đúng quy định khi lưu thông.

Công bố hợp quy là gì, khác kiểm tra nhà nước thế nào?

Công bố hợp quy là việc doanh nghiệp tự công bố sản phẩm phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Kiểm tra nhà nước là việc cơ quan có thẩm quyền xem hồ sơ, có thể lấy mẫu, rồi thông báo lô hàng đạt hay không.

Với hàng rủi ro cao, Điều 83 Nghị định 37/2026/NĐ-CP chia hai trường hợp.

• Đã có giấy chứng nhận hợp quy do tổ chức được chỉ định cấp. Hồ sơ đầy đủ, phù hợp thì có thông báo đáp ứng yêu cầu trong 01 ngày làm việc.
• Chưa có giấy chứng nhận: Doanh nghiệp đăng ký kiểm tra, đưa hàng về địa điểm bảo quản và mời tổ chức được chỉ định đánh giá. Kết quả đạt mới có thông báo.

Đăng ký qua Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia.

Quy trình chuẩn bị khi nhập hàng phải kiểm tra chất lượng

Hồ sơ khớp nhau giúp lô hàng ít bị yêu cầu bổ sung.

Bạn nên làm các bước sau trước khi đặt cọc cho nhà cung cấp.

• Bước 1: Xác định mã HS và mô tả hàng cụ thể như chất liệu, công suất, điện áp, độ tuổi dùng đồ chơi.
• Bước 2: Đối chiếu mã HS với danh mục rủi ro của bộ quản lý và quy chuẩn áp dụng.
• Bước 3: Xin nhà cung cấp thông số kỹ thuật, ảnh nhãn gốc, catalogue, báo cáo thử nghiệm nếu có. Chứng chỉ nước ngoài như CE không tự động thay cho chứng nhận hợp quy tại Việt Nam.
• Bước 4: Đăng ký kiểm tra hoặc hoàn tất công bố hợp quy, chuẩn bị nhãn phụ tiếng Việt.
• Bước 5: Khai hải quan với bộ chứng từ khớp nhau gồm hợp đồng, hóa đơn, phiếu đóng gói, vận đơn và C/O nếu muốn hưởng thuế ưu đãi.

Các bước khai báo còn lại có trong bài thủ tục nhập khẩu hàng từ Trung Quốc về Việt Nam.

Lưu ý để lô hàng không bị chậm ở cửa khẩu

Hàng thường bị chậm vì phát hiện diện kiểm tra quá muộn, khi hàng đã về tới cửa khẩu.

• Hỏi rõ diện kiểm tra trước khi chốt đơn. Vì thời gian thử nghiệm phụ thuộc tổ chức chứng nhận và số mẫu.
• Khai đúng tên hàng, mã HS. Khai sai có thể bị xử phạt và làm lô hàng chậm hơn.
• Theo Điều 86 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, mẫu hàng quảng cáo không bán ra thị trường thuộc diện được miễn kiểm tra. Cùng sản phẩm, cùng nhà nhập khẩu đạt yêu cầu ba lần nhập liên tiếp thì có thể được giảm kiểm tra.
• Chưa có pháp nhân hoặc kinh nghiệm khai báo, bạn có thể dùng hình thức ủy thác nhập khẩu chính ngạch. Với dịch vụ nhập khẩu chính ngạch của Võ Minh Thiên, bạn nên gửi thông tin hàng sớm để được tư vấn hồ sơ.

Hỏi đáp về kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu

Kiểm tra chuyên ngành khác giấy phép nhập khẩu thế nào?

Giấy phép nhập khẩu quyết định doanh nghiệp có được nhập mặt hàng đó hay không, theo Luật Quản lý ngoại thương 2017. Kiểm tra chuyên ngành xác định hàng nhập về có đạt chất lượng, an toàn hay không. Ví dụ đồ chơi trẻ em thường không cần giấy phép nhập khẩu nhưng phải kiểm tra chất lượng.

Kiểm tra chuyên ngành có phải do hải quan thực hiện không?

Thường là không. Việc kiểm tra do cơ quan của bộ quản lý chuyên ngành hoặc tổ chức được chỉ định thực hiện. Hải quan căn cứ kết quả đó để thông quan.

Phí kiểm tra chất lượng hàng nhập khẩu là bao nhiêu?

Không có mức chung. Chi phí phụ thuộc loại hàng, số mẫu, phép thử và tổ chức chứng nhận. Bạn cần xin báo giá trước.

Danh mục hàng nhập khẩu phải kiểm tra chất lượng tra ở đâu?

Bạn tra trên cổng thông tin của bộ quản lý chuyên ngành hoặc cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật, rồi đối chiếu đúng mã HS của sản phẩm.

Cần tư vấn hồ sơ kiểm tra chất lượng cho lô hàng nhập từ Trung Quốc, bạn liên hệ Võ Minh Thiên hoặc gọi 1900 2017 (09:00 đến 18:00, thứ 2 đến thứ 7).